قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

دیدگاه علمای شیعه در مورد خُمس 

س – خُمس چیست و علمای شیعه در مورد آن چه دیدگاهی دارند؟
ج- خمس مالیات و خراجی است که علمای شیعه ادعا می­کنند متعلق به ائمه آنهاست، و روایتی ساخته اند که می­گوید: «خُمس دادن به ما فرض است»[1].
و از جمله اسباب و انگیزه­های  ابداع و اختراع خُمس از جانب علمای این بود که (با تطمیع) علما و طلاب علوم دینی را فریب دهند و به شیعه بگروند»[2].
و از ابو بصیر روایت است که گفت: «در مورد ساده ترین چیزی که انسان را به دوزخ می­برد سؤال کردم؟ امام گفت: خوردن یک درهم از مال یتیم، و ما یتیم هستیم»[3].
و در روایتی آمده: «پراختن خمس کلید روزی شما است»[4].
توضیح:
ضریس کنانی از ابو عبدالله روایت کرده که گفت: «آیا می­دانی چگونه زنا در میان مردم شایع شد؟ گفتم: فدایت شوم نمی­دانم، گفت: از طریق خمس ما اهل بیت، زیرا خمس فقط برای پاکترین شیعیان ما است، و آنان را حلال زاده می­کند»[5].
و علمای شیعه در کتاب های معتبرشان ثابت کرده­اند که ائمه­ایشان شیعیان خود را از پرداخت خُمس معاف کرده­اند[6].
ولی علمایشان در آن وقت آن را به زمان غیبت مقید کرده و گفته­اند تا وقتی که مهدی از مخفیگاهش بیرون بیاید شیعیان از دادن خمس معاف هستند، ولی مهدی موهوم هرگز نمی­آید».
شیخ یحیی حلّی گفته: «برای هیچ کس جایز نیست در خمس بدون اجازه امام در حضور او تصرّف کند، امّا در حال غیبت امام برای شیعیان آنها تصرّف در همه حقوقشان، از خمس و ازدواج و تجارت و مسکن و غیره جایز است. و امام صادق گفته: «هر زمینی که در تصرف شیعیان ماست تا زمان قیام قائم ما برایشان حلال است، و این کرم و فضل ایشان است»[7].
 
به نقل از: سؤال و جوابهايي در مورد شیعیان اثنا عشری، تألیف: عبدالرحمن بن سعد الشثری، مترجم: اسحاق دبیری



[1] - وسائل الشیعه حرعاملی 4 / 337 ، من لایحضره الفقیه 1 / 13 ، الخصال ابن بابویه قمی 1 / 139 و تفسیر عیاشی 7 / 39 ، البرهان بحرانی 2 / 88 .
[2] - ن ک اصول کافی کلینی 2 / 244 .
[3] - وسائل الشیعه 4 / 374 ، و من لایحضره الفقیه 1 / 13 ، مفتاح الکتب الاربعه محمود موسوی 11 259 .
[4] - تهذیب الاحکام 1 / 389 ، الاستبصار 2 / 59 ، وسائل الشیعه 4 / 375 ، الکافی 1 / 547 ، مفتاح الکتب الاربعه 1 / 257 .
[5] - کافی 2/502 .
[6] - اصول کافی ج 2/268 و202 .
[7] - الجامع للشرائع يحيى حلي ص151 (باب الخمس والأنفال وقسمتهما )،و شرائع الإسلام في مسائل الحلال والحرام، اثر نجم الدين حلي ت676 ص182-183 (كتاب الخمس).