قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

تفسير مقاتل بن سليمان:

اين اولين تفسيري است كه تمام آيات قرآن را تفسير كرده، و به دست ما رسيده است و سخن راجح اين است كه هيچ كس در اين مورد بر او سبقت نگرفته است، و سفيان ثوري كه 11 سال بعد از مقاتل فوت مي­كند و تفسير خود را در يك مجلد نوشته است و به تفسير مجاهد بسيار نزديك است[1] اين را ترجيح مي­دهد كه تفسير بعضي آيات و كلمات در قرن دوم به خصوص در نيمه­ي اول پابرجا بوده است.
و با وجود اينكه مقاتل از سلف است و تفسير بزرگي در چهار مجلد نوشته است ولي نزد جمهور منزلت علمي را پيدا نكرده است، و آن هم به اين خاطر است كه مقاتل مجروح و متهم به دروغ و تجسيم و نقل بسيار از اهل كتاب مي­باشد.
و ارزش اين تفسير تنها در صحت آنچه از معاني آيات فهميده است مي­باشد، و به اين خاطر است كه ذهبي در مورد او مي­گويد:
متروك الحديث است و به تجسيم آلوده شده با وجود اينكه در تفسير دريایی مي­باشد، و از شافعي روايت شده كه ايشان فرمودند: مردم همه به سه نفر نيازمند هستند: مقاتل بن سليمان در تفسير، و علي ابن ابي سلمي در شعر، و ابو حنيفه در كلام.[2]


[1] . عبدالرحمان سورتي محقق تفسير مجاهد را مي­بينيم كه به تفسير سفيان ثوري در حاشيه بسيار مراجعه مي­كند. 
[2] . تهذيب التهذيب 10/279: 285 و طبقات المفسرين: داودي 2/330ـ 331 ، شرح حال مقاتل سليمان.


پژوهشي پيرامون اصول و فروع شيعه دوازده امامي(2)، (مبحث تفسیر)، تأليف: دكتر علي سالوس
مصدر:
دائرة المعارف شبکه اسلامی
IslamWebPedia.Com