قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

حرص حضرت عمر رضی الله عنه بر دعوت و برگشتن مرتدین به دین اسلام

عبدالرزاق از انس رضی الله عنه روایت نموده، كه گفت: ابوموسى مرا به خاطر رسانیدن خبر فتح شوشتر - بزرگترین شهر خوزستان - نزد حضرت عمر رضی الله عنه فرستاد. عمر رضی الله عنه از من پرسید - آن وقت شش تن از اهل بَكر بن وائل از اسلام برگشته و با مرتد شدن به مشركین پیوسته بودند - و گفت: آن افراد مربوط به بكر بن وائل چه شدند؟ پاسخ دادم: اى امیرالمؤمنین! آنها مردمانى اند كه از اسلام مرتد شده و به مشركین پیوسته‏اند، و راهى جز كشته شدن در پیش نداشتند. آن گاه عمر رضی الله عنه فرمود: اگر آنها را به سلامت مى‏گرفتم برایم از طلوع آفتاب بر هر زرد و سفید[1] بهتر و محبوبتر بود. پرسیدم: اى امیرالمؤمنین، اگر آنها را سلامت گرفتار مى‏نمودى با ایشان چه برخوردى مى‏كردى؟ به من گفت: همان دروازه‏اى را كه از آن بیرون رفته بودند، براى‏شان عرضه مى‏نمودم تا در آن وارد شوند. اگر این كار را انجام مى‏دادند، از آنها مى‏پذیرفتم، و الّا آنها را روانه زندان مى‏ساختم. این چنین در الكنز (79/1) آمده، و بیهقى (207/8) نیز آن را بالمعنى روایت كرده است.
و نزد مالك و شافعى و عبدالرزاق و ابوعُبَید در الغریب و بیهقى (ص 207) از عبدالرحمن قارى روایت است كه گفت: مردى از طرف ابوموسى نزد حضرت عمر رضی الله عنه آمد، عمر رضی الله عنه وى را ازاحوال مردم پرسید و او خبر آنها را به حضرت عمر رضی الله عنه رسانید، بعد از آن حضرت عمر رضی الله عنه پرسید: آیا خبر جدیدى را از شهرهاى دور در دست دارید؟ پاسخ داد: بلى، مردى پس از اسلام آوردنش كافر گردید، عمر رضی الله عنه گفت: با وى چه كار كردید؟ آن مرد پاسخ داد: ما او را گرفتار نموده و گردنش را قطع كردیم، عمر رضی الله عنه گفت: چرا وى را سه روز حبس ننمودید و هر روز یك نان به او مى‏دادید، از وى طلب توبه مى‏كردید، شاید او توبه مى‏نمود، و به امر خداوند (جل جلاله) بر مى‏گشت؟! بار خدایا، من در آنجا حاضر نبودم، و به این كار دستور نداده‏ام و از آن وقتى كه خبرش به من رسید اظهار رضایت مندى ننموده‏ام!
و نزد مُسَدَّد و ابن عبدالحكم از عمرو بن شعیب از پدرش از پدر بزرگش روایت است كه گفت: عمرو بن العاص رضی الله عنه با نوشتن نامه‏اى براى حضرت عمر رضی الله عنه از وى در قبال مردى طالب هدایت شد كه اسلام آورده بود، و بعد كافر شده، بعد از آن اسلام آورده و باز كافر شده بود، حتى این عمل را چندین مرتبه تكرار نموده بود. آیا اسلام وى را قبول كند و یا خیر؟ عمر رضی الله عنه به او نوشت، كه اسلام وى را تا آن وقت كه خداوند (جل جلاله) از ایشان قبول مى‏كند بپذیر، اسلام را به وى عرضه كن اگر آن را پذیرفت او را رها كن. وگرنه سرش را قطع نما. این چنین در الكنز (79/1) آمده است.


[1] هدف از زرد طلا و از سفيد نقره است، يعنى به سلامت گرفتن و در صورت ممكن داخل شدن دوباره آنها به اسلام از تعلق گرفتن همه طلاها و نقره‏ هاى دنيا برايم بهتر بود. م.

از کتاب: حیات صحابه، مؤلّف علّامه شیخ محمّد یوسف كاندهلوى، مترجم: مجیب الرّحمن (رحیمى)، جلد اول، به همراه تحقیق احادیث کتاب توسط:محمد احمد عیسی (به همراه حکم بر احادیث بر اساس تخریجات علامه آلبانی)
 
مصدر:
دائرة المعارف شبکه اسلامی
IslamWebPedia.Com